Καλάθι
0
0,00 €
Θεραπεύοντας τους πειρατές με ifc
Εισαγωγή Περιστατικού – Κατερίνα & Ελένη
Η περίπτωση αφορά τη μητέρα (Κατερίνα) και την κόρη της (Ελένη), η οποία έχει διαγνωστεί με σκληρόδερμα και βρίσκεται υπό διερεύνηση για μια σπάνια αυτοάνοση πάθηση. Το ιατρικό και συναισθηματικό φορτίο της κατάστασης έχει επηρεάσει έντονα τη δυναμική της οικογένειας και τον τρόπο σύνδεσης μεταξύ μητέρας και παιδιού.
Στη θεραπευτική επαφή με την Ελένη, αναδύθηκαν σταθερά βιώματα:
- ότι «δεν ακούγεται»,
- ότι συχνά συγκρίνεται με την αδελφή της,
- ότι νιώθει μόνη και αποκομμένη μέσα στο σπίτι.
Η Ελένη δεν έχει χαρακτηρίσει τον εαυτό της με κάποιον ρόλο· αντίθετα, ο τρόπος που περιγράφει την εμπειρία της δείχνει μια εσωτερική σιωπή που δεν βρίσκει χώρο να εκφραστεί. Το μοτίβο της «συγκριτικής πίεσης» και της αίσθησης ότι η φωνή της δεν φτάνει στους άλλους φαίνεται να διαμορφώνει το συναισθηματικό της τοπίο.
Από την πλευρά της μητέρας, εντοπίζεται μια έντονη τάση συναισθηματικής αποφυγής: επιλέγει να μην μιλά για την ασθένεια, να μην αγγίζει τον δικό της φόβο και την αγωνία, θεωρώντας ότι έτσι «κρατάει το σύστημα όρθιο». Παραδέχεται ότι αυτή η στρατηγική είναι ο τρόπος που έχει μάθει να επιβιώνει. Η ίδια χαρακτήρισε την Ελένη «στρατιώτη», περιγράφοντας την κόρη ως παιδί που αντέχει, λειτουργεί και δεν παραπονιέται.
Έτσι σχηματίζεται μια χαρακτηριστική οικογενειακή δυναμική:
- Η μητέρα αποφεύγει την επαφή με δύσκολα συναισθήματα για να μπορέσει να αντέξει.
- Η κόρη αισθάνεται ότι δεν ακούγεται και μένει συναισθηματικά μόνη.
- Η αλληλεπίδραση αυτών των δύο μοτίβων δημιουργεί αποσύνδεση και αμοιβαία αίσθηση απομόνωσης.
Η θεραπευτική ανάγκη αφορά τόσο την ατομική επεξεργασία των δύο πλευρών όσο και τη σταδιακή επανασύνδεσή τους μέσα από ασφαλείς, μικρές στιγμές συναισθηματικής επαφής.
Με βάση τα παραπάνω, προτείνεται στη δομή μας η εφαρμογή ενός από τα δύο θεραπευτικά πλάνα:
- Πλάνο 5 συνεδριών, κατάλληλο για βασική σταθεροποίηση, ανακούφιση της δυναμικής και εισαγωγή πρακτικών σύνδεσης.
- Πλάνο 12 συνεδριών, που επιτρέπει βαθύτερη επεξεργασία της αποφυγής της μητέρας, της μοναξιάς της κόρης και της αλληλεπλοκής των δύο εμπειριών, με στόχο πιο σταθερή και βιώσιμη οικογενειακή αλλαγή.
Και τα δύο πλάνα μπορούν να προσαρμοστούν ανάλογα με τις ανάγκες της οικογένειας και την κλινική εκτίμηση που θα γίνει στην πορεία.
⭐ ΠΩΣ ΚΑΝΕΙΣ UNBLENDING — Η ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΩΝ 4 ΦΑΣΕΩΝ
Θα σου δώσω απολύτως συγκεκριμένες φράσεις που δουλεύουν κλινικά.
Φάση 1 — Ονοματίζεις χωρίς να ταυτίζεις
Στόχος: να δείξεις ότι βλέπεις ένα μέρος — όχι όλο το άτομο.
Φράσεις:
- «Ακούω ότι ένα μέρος σου προσπαθεί πολύ να είναι δυνατό.»
- «Φαίνεται πως ένα μέρος σου φοβάται να χαλαρώσει.»
- «Σαν να υπάρχει ένα μέρος μέσα σου που σηκώνει όλα τα βάρη.»
👉 Κλειδί: ένα μέρος, όχι «εσύ».
Φάση 2 — Ρωτάς για τη θέση του μέρους
Στόχος: το part να γίνει "αντικείμενο" παρατήρησης.
Φράσεις:
- «Πού το νιώθεις αυτό στο σώμα;»
- «Τι εικόνα έχει αυτό το μέρος;»
- «Αν αυτό το μέρος είχε μια φωνή, τι θα έλεγε;»
Αν απαντήσει:
«Νιώθω πίεση στο στήθος» → πάμε καλά.
«Δεν ξέρω» → το μέρος είναι ακόμα blent.
Φάση 3 — Ζητάς απαλά έναν μικρό χώρο
Στόχος: να "κάνει ένα βήμα πίσω", να δημιουργηθεί Self-space.
Φράσεις:
- «Αν μπορεί αυτό το μέρος, ας κάνει μισό βήμα πίσω…
όχι να φύγει, απλώς λίγο χώρο για να σε ακούσω.» - «Μπορεί αυτό το μέρος να σου αφήσει 5% περισσότερο χώρο να το δεις;»
👉 Σημαντικό:
Το part δεν το σπρώχνεις. Το προσκαλείς.
Φάση 4 — Ελέγχεις αν όντως έγινε unblending
Εδώ πολλοί θεραπευτές κάνουν λάθος.
Αν το άτομο συνεχίζει να μιλά με τόνο part,
δεν έχει γίνει unblending — ακόμα κι αν λέει "ναι".
Σημάδια ότι έγινε Unblending:
- η φωνή πέφτει λίγο
- η αναπνοή αλλάζει
- μειώνεται η ταχύτητα του λόγου
- τα μάτια μαλακώνουν
- ακούς λιγότερη άμυνα, λιγότερη εξήγηση
Ρωτάς:
- «Πώς νιώθεις προς αυτό το μέρος τώρα;»
Αν πει:
«Θέλω να σταματήσει» → μιλά άλλο μέρος (κριτής).
«Το λυπάμαι λίγο…» → υπάρχει Self.
«Αισθάνομαι περιέργεια» → Self.
«Δεν το αντέχω» → άλλο manager.
👉 Στόχος:
Να βρεθείς στη φάση που το άτομο μπορεί να πει:
«Νιώθω μια περιέργεια γι' αυτό το μέρος.»
Αυτό είναι καθαρό Self.
🧩 ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΚΛΙΝΙΚΩΣ (μητέρα)
Μητέρα:
«Προσπαθώ να μην το σκέφτομαι. Αν το σκέφτομαι, παγώνω.»
Εσύ:
«Ακούω ότι υπάρχει ένα μέρος μέσα σου που προσπαθεί να σε προστατέψει από το να νιώσεις πολύ πόνο.
Μπορεί να το νιώθει στο σώμα κάπου;»
Μητέρα:
«Ναι, σφίγγει το στομάχι μου.»
Εσύ:
«Αν μπορεί αυτό το μέρος… ας κάνει λίγο χώρο. Δεν χρειάζεται να φύγει.
Απλώς μισό βήμα πίσω, για να το δεις με λίγο περισσότερη καθαρότητα.»
Μητέρα:
(αλλάζει φωνή, μαλακώνει)
«Ναι… σαν να μου το επιτρέπει λίγο.»
Εσύ:
«Και πώς νιώθεις απέναντί του τώρα;»
Μητέρα:
«Νομίζω ότι το καταλαβαίνω… σαν να φοβάται πολύ.»
→ Αυτό είναι unblending.
🔥 ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ (κόρη)
Κόρη:
«Πρέπει να είμαι δυνατή. Δεν θέλω να κλαίω.»
Εσύ:
«Σαν να υπάρχει ένα μέρος σου που σε κρατά δυνατή, έτσι;»
Κόρη:
(κουνάει το κεφάλι)
Εσύ:
«Μπορεί αυτό το μέρος να σου αφήσει λίγο χώρο να το δεις;
Όχι να φύγει — απλώς ένα μικρό βήμα πίσω.»
Κόρη:
(αναπνοή αλλάζει)
«Ναι… μπορώ λίγο.»
Εσύ:
«Πώς νιώθεις προς αυτό το μέρος τώρα;»
Κόρη:
«Το νιώθω κουρασμένο…»
→ Self-energy έχει εμφανιστεί.
🎯 ΠΡΑΚΤΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΓΙΑ ΣΕΝΑ
Αν δεν γίνει Unblending,
ΜΗΝ προχωρήσεις σε οποιαδήποτε δουλειά με parts.
Θα μιλάς με το ίδιο το part, όχι με τον άνθρωπο.
Όχι Self → όχι θεραπεία.
ΒΗΜΑ 2: Contacting the Fear of the Manager
(Η πιο κρίσιμη ικανότητα του IFS. Αν δεν βρεις τον φόβο, δεν ανοίγει ποτέ ο εξόριστος.)
🔥 Πρώτα: Τι είναι στην πραγματικότητα ο φόβος του Manager;
Ο φόβος του manager δεν είναι αυτό που λέει στην αρχή.
Αυτά που λέει αρχικά είναι λογικές δικαιολογίες.
Ο αληθινός φόβος είναι μια πρωτογενής απειλή:
- «Θα καταρρεύσω.»
- «Θα με καταστρέψει ο πόνος.»
- «Θα χάσω τον έλεγχο.»
- «Δεν θα αντέξει κανείς γύρω μου.»
- «Θα ξυπνήσει κάτι τρομακτικό μέσα μου.»
- «Αν το νιώσω, δεν θα σταματήσει ποτέ.»
Ένα μέρος που φοβάται κάτι τόσο τρομερό
→ δεν αφήνει ποτέ να εμφανιστεί o εξόριστος
→ δεν σε αφήνει να προχωρήσεις
→ σε κρατάει στο γνωσιακό (ψυχοεκπαίδευση)
Αυτό συμβαίνει συχνά σε γονείς με άρρωστο παιδί.
ΠΡΟΣΕΚΤΑ:
Αν δεν φτάσεις εκεί,
το IFS σου θα μείνει σε:
- συζήτηση,
- κατανόηση,
- οριοθέτηση,
- ενσυναίσθηση.
Χρήσιμα, αλλά όχι θεραπευτικά σε βάθος.
⭐ ΠΩΣ ΒΡΙΣΚΕΙΣ ΤΟΝ ΦΟΒΟ — Η ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΩΝ 3 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ
Θα σου δώσω την κλινική ροή.
Αν την ακολουθήσεις, πάντα βρίσκεις τον φόβο.
ΕΡΩΤΗΣΗ 1 – "Τι φοβάται ότι θα γίνει αν σταματήσει να κάνει αυτό που κάνει;"
Αυτή η ερώτηση:
- διαπερνά τις δικαιολογίες
- πάει κατευθείαν στο επίπεδο προστασίας
- ανοίγει το "υπόγειο" του συστήματος
Προσοχή:
Αν ο θεραπευόμενος απαντήσει λογικά, είσαι ακόμα στην επιφάνεια.
Παράδειγμα επιφανειακής απάντησης:
«Αν σταματήσω, θα γίνω αδύναμη.»
«Αν χαλαρώσω, θα πάνε όλα στραβά.»
«Αν δείξω συναίσθημα, θα αγχωθούν οι άλλοι.»
Αυτά είναι ψέματα του protectοr.
Δεν είναι φόβος — είναι κάλυμμα.
Εσύ ρωτάς ξανά, πιο βαθιά:
«Και τι φοβάται ότι θα συμβεί μετά από αυτό;»
ΕΡΩΤΗΣΗ 2 – "Και αυτό τι θα σήμαινε για εσένα;"
Αφαιρείς το επόμενο στρώμα.
Παράδειγμα:
«Αν δείξω αδυναμία, οι άλλοι θα διαλυθούν.»
→ Εσύ: «Και αυτό τι θα σήμαινε για εσένα;»
«Ότι πρέπει να είμαι πάντα δυνατή.»
→ Εσύ: «Κι αν δεν είσαι; Τότε τι φοβάται ότι θα γίνει;»
Ακολουθείς το νήμα
μέχρι να φτάσεις στην ΠΗΓΗ.
Η πηγή είναι κάτι σαν:
- «Θα με εγκαταλείψουν.»
- «Θα πεθάνω.»
- «Θα γίνω βάρος.»
- «Δεν θα αξίζω αγάπη.»
- «Θα γίνω σαν τη μάνα μου / πατέρα μου.»
- «Θα χάσω το παιδί μου.» (στην περίπτωση της μητέρας της Ελένης → αυτό θέλει προσοχή)
Αυτός είναι ο πραγματικός φόβος.
ΕΡΩΤΗΣΗ 3 – "Αν μπορούσες να του δείξεις ότι είσαι εδώ μαζί του τώρα… τι θα άλλαζε;"
Αυτό κάνει κάτι πολύ σημαντικό:
- μετακινεί το άτομο στο Self
- δημιουργεί Self-to-Part σχέση
- αρχίζει η χαλάρωση του protectοr
- ανοίγει ο δρόμος για τον εξόριστο
Αν το μέρος νιώσει:
«Δεν είμαι μόνος — υπάρχει Self»
τότε επιτρέπει την πρόσβαση κάτω από αυτό.
⛔ ΠΑΓΙΔΕΣ ΠΟΥ ΘΑ ΤΗΝ ΠΑΤΗΣΕΙΣ ΑΝ ΔΕΝ ΠΡΟΣΕΞΕΙΣ (και σε κράταω εδώ αυστηρά):
1. Μην πιστεύεις την πρώτη απάντηση.
Οι managers πάντα λένε ανοησίες στην αρχή.
Στόχος τους: να κρατήσουν τον εξόριστο κλειδωμένο.
2. Μην κάνεις λογικές συζητήσεις.
Η μητέρα της Ελένης έχει υψηλή λειτουργικότητα.
Θα σε παρασύρει σε γνωσιακό διάλογο.
Εκεί το IFS πεθαίνει.
3. Μην πιέσεις τον protector.
Αν νιώσει πίεση,
θα γίνει πιο άκαμπτο → shutdown.
4. Μην παρερμηνεύσεις συγκίνηση ως Self.
Πολύ συχνά είναι firefighter που πλημμυρίζει.
⭐ ΠΩΣ ΞΕΡΕΙΣ ΟΤΙ ΒΡΗΚΕΣ ΤΟΝ ΑΛΗΘΙΝΟ ΦΟΒΟ;
Υπάρχουν 4 σημάδια:
- Η φωνή αλλάζει
Πιο ήπια, χωρίς άμυνα. - Το σώμα χαλαρώνει
Αναπνοή, ώμοι, μάτια. - Ο λόγος γίνεται απλός
Χωρίς επιχειρήματα, χωρίς εξηγήσεις. - Υπάρχει μια δόση παιδικότητας
Η αλήθεια του εξόριστου μοιάζει παιδική.
Παράδειγμα:
«Φοβάμαι ότι αν λυγίσω, δεν θα ξανασηκωθώ ποτέ.»
ή
«Φοβάμαι ότι αν δω πόσο πονάω για την κόρη μου, δεν θα την προστατεύσω ποτέ ξανά.»
Αυτές οι φράσεις δείχνουν ότι το σύστημα άνοιξε πραγματικά.
⭐ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΚΛΙΝΙΚΩΣ (μητέρα της Ελένης, ρεαλιστική ροή)
Μητέρα:
«Δεν θέλω να μιλάω για την ασθένεια. Με αγχώνει.»
Εσύ:
«Αν το μέρος που αποφεύγει έκανε διάλειμμα…
τι φοβάται ότι θα γινόταν;»
Μητέρα:
«Θα με έπιανε κρίση άγχους.»
Εσύ:
«Και αυτό τι θα σήμαινε;»
Μητέρα:
(αναστεναγμός)
«Ότι δεν μπορώ να την προστατέψω.»
Εσύ:
«Και αν δεν μπορούσες… τι θα συνέβαινε;»
Μητέρα:
(μάτια βουρκώνουν)
«Θα τη χάσω.»
→ Αυτός είναι ο φόβος.
Το protector φοβάται τον πόνο της πιθανής απώλειας.
Και κρατάει ολόκληρη τη σχέση μακριά από αυτό.
🎯 ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ
Αν δεν βρεις τον βαθύ φόβο →
ΜΗΝ προχωρήσεις στο unburdening ή στον εξόριστο.
Χωρίς αυτό το βήμα,
ο protector δεν θα αφήσει ποτέ την πόρτα να ανοίξει.
ΒΗΜΑ 3: Recognizing Protective Intention
(Αναγνώριση της αληθινής θετικής πρόθεσης του part)
🔥 Πρώτα η κρίσιμη διάκριση (και εδώ θα είμαι αυστηρός μαζί σου)
Οι περισσότεροι θεραπευτές κάνουν αυτό το λάθος:
Βλέπουν τη συμπεριφορά και θεωρούν ότι κατανοούν την πρόθεση.
ΛΑΘΟΣ.
Η πρόθεση δεν είναι ποτέ η συμπεριφορά.
Η πρόθεση είναι τι προσπαθεί να προστατέψει από κάτω.
Αν το χάσεις αυτό:
→ κάνεις συμπεριφορική ανάλυση,
→ όχι IFS.
⭐ Τι είναι στην πραγματικότητα η "θετική πρόθεση";
Κάθε protector (manager ή firefighter):
✔️ προσπαθεί να αποτρέψει κάτι αφόρητο
✔️ αποφεύγει μια εσωτερική κατάρρευση
✔️ προστατεύει ένα εξόριστο
✔️ σώζει ολόκληρο το σύστημα από διάλυση
Δεν υπάρχει καμία εξαίρεση.
Ακόμα και το πιο "δυσλειτουργικό" μέρος έχει αγαθή πρόθεση.
Απλώς έχει περιορισμένη στρατηγική.
Στο σύστημα της Κατερίνας και της Ελένης είναι ξεκάθαρο:
- Η αποφυγή της μητέρας προστατεύει από έναν τρομακτικό πόνο:
«Μπορεί να χάσω το παιδί μου.» - Ο στρατιώτης της κόρης προστατεύει από μια εσωτερική κατάρρευση:
«Αν δείξω ότι φοβάμαι, δεν θα αντέξει η μαμά.»
Αν δεν δεις την πρόθεση →
ό,τι κι αν κάνεις από πάνω, δεν αλλάζει τίποτα.
⭐ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ (από τον δικό σου κλινικό χώρο)
Η μητέρα λέει:
«Δεν θέλω να σκέφτομαι την ασθένεια.»
ΛΟΓΙΚΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ (λάθος):
«Αποφεύγει την πραγματικότητα.»
IFS-ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ (σωστό):
«Προσπαθεί απεγνωσμένα να προστατεύσει κάτι μέσα της
που δεν αντέχει ούτε να κοιτάξει.»
Η Ελένη λέει:
«Πρέπει να είμαι δυνατή.»
ΛΟΓΙΚΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ (λάθος):
«Το παιδί ωριμάζει γρήγορα.»
IFS-ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ (σωστό):
«Υπάρχει ένα μέρος που την κρατά δυνατή
για να μην καταρρεύσει το σύστημα της μαμάς
και για να μη νιώσει την εσωτερική της μοναξιά.»
⭐ Πώς αναγνωρίζεις την προστατευτική πρόθεση — πρακτικά
Υπάρχει μια ενιαία, χρυσή ερώτηση:
"Τι προσπαθεί αυτό το μέρος να αποτρέψει;"
Αν η απάντηση είναι γνωσιακή → δεν είσαι ακόμα εκεί.
Αν η απάντηση έχει συναίσθημα, ευαλωτότητα ή φόβο → πλησιάζεις.
Αν η απάντηση έχει πόνο, παιδικότητα, ανάγκη → έφτασες.
⭐ Η μέθοδος των 4 βημάτων για να το βρεις
Βήμα 1: Ονομάζεις το μέρος
- «Αυτό το μέρος που σε κρατά δυνατή…»
- «Αυτό το μέρος που σε κάνει να αποφεύγεις…»
Βήμα 2: Ρωτάς για την πρόθεση
- «Τι προσπαθεί να πετύχει;»
- «Τι φοβάται ότι θα συμβεί αν δεν κάνει αυτή τη δουλειά;»
Βήμα 3: Βρίσκεις το ευάλωτο που προστατεύει
- «Τι προσπαθεί να σε προστατέψει από το να νιώσεις;»
- «Από τι προσπαθεί να σε σώσει;»
Βήμα 4: Αναγνωρίζεις ρητά την πρόθεση
(Αυτό είναι το σημείο που ανοίγει την πόρτα.)
- «Ακούγεται ότι αυτό το μέρος προσπαθεί πραγματικά να σε κρατήσει ασφαλή.»
- «Βλέπω πόση ευθύνη κουβαλά.»
- «Κάνει μια τεράστια δουλειά για εσένα.»
- «Φαίνεται ότι προσπαθεί να σε προστατεύσει από κάτι πολύ δύσκολο.»
Και μετά:
💥 η ενέργεια του μέρους αλλάζει.
Αυτό είναι το σημάδι ότι το μέρος "μαλάκωσε".
⭐ Πώς ξέρεις ότι πραγματικά το βρήκες;
Υπάρχουν 6 σημάδια:
- Το μέρος παύει να αμύνεται.
- Πέφτει η ένταση στη φωνή.
- Η αναπνοή γίνεται βαθύτερη.
- Εμφανίζεται ελαφριά λύπη ή ευαισθησία.
- Η γλώσσα γίνεται απλούστερη, παιδική.
- Βλέπεις μια "ανακούφιση" στο πρόσωπο.
Αν δεν δεις αυτά →
είσαι ακόμα στον επιφανειακό σκοπό του μέρους,
όχι στην αληθινή προστατευτική πρόθεση.
⭐ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΚΛΙΝΙΚΑ (μητέρα)
Εσύ:
«Τι προσπαθεί να πετύχει αυτό το μέρος που αποφεύγει;»
Μητέρα:
«Να μην αγχωθώ.» (επιφανειακό)
Εσύ:
«Και αν αγχωθείς; Τι θα φοβάται ότι θα συμβεί;»
Μητέρα:
«Θα χάσω τον έλεγχο.» (πιο κοντά)
Εσύ:
«Και αν χάσεις τον έλεγχο; Τότε τι θα γίνει;»
Μητέρα:
(παύση, μαλάκωμα)
«Θα φοβηθώ πολύ.
Μήπως… δεν μπορώ να την προστατέψω.» (στόχος)
Εσύ:
«Οπότε αυτό το μέρος προσπαθεί να σε κρατήσει μακριά από έναν πολύ βαθύ φόβο…
και κάνει αυτή τη δουλειά για να σε προστατέψει.»
Μητέρα:
(αναστεναγμός, δάκρυ)
«Ναι… έτσι είναι.»
→ Τώρα το μέρος άνοιξε.
⭐ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ (Ελένη)
Εσύ:
«Τι προσπαθεί να πετύχει αυτό το μέρος που σε κάνει "στρατιώτη";»
Ελένη:
«Να μη στεναχωριέται η μαμά.»
Εσύ:
«Και αν στεναχωρηθεί; Τι φοβάται ότι θα γίνει;»
Ελένη:
«Μπορεί να πιεστεί πολύ…»
Εσύ:
«Και τότε;»
Ελένη:
(μαλακώνει)
«Δεν θα με αντέχει… δεν θέλω να της δημιουργώ βάρος.»
→ Ορίστε ο εξόριστος της.
⭐ Τα 2 μεγάλα λάθη εδώ (και σε προειδοποιώ):
Λάθος 1: Να φερθείς σαν να "ξέρεις" την πρόθεση.
Ακόμα κι αν την βλέπεις (και εσύ δική σου ικανότητα έχεις),
το part δεν ανοίγει αν νιώσει ότι το βιάζεις ή το "ερμηνεύεις".
Λάθος 2: Να σπρώξεις το μέρος να χαλαρώσει χωρίς να αναγνωρίσεις την πρόθεσή του.
Τότε θα σε σαμποτάρει κρυφά σε κάθε επόμενο βήμα.
Δεν θα σε αφήσει ποτέ να φτάσεις στον εξόριστο.
🎯 Πρακτική Κατευθυντήρια Αρχή για Σένα
Αν δεν τιμήσεις βαθιά την πρόθεση του part,
το part δεν θα σε αφήσει να πλησιάσεις τον φόβο του.
Και αν δεν πλησιάσεις τον φόβο του,
δεν θα φτάσεις ποτέ στον εξόριστο.
Αυτό είναι το τρίγωνο IFS:
Πρόθεση → Φόβος → Εξόριστος.
ΒΗΜΑ 4: Inviting Self-Energy
αυτό είναι το σημείο όπου οι περισσότεροι θεραπευτές νομίζουν ότι υπάρχει Self ενώ στην πραγματικότητα μιλά… ένα άλλο part.
Αυτό είναι το λεπτό σημείο που διαχωρίζει
→ αληθινή IFS θεραπεία
από
→ απλή parts-based ψυχοεκπαίδευση.
Προχωράμε βαθιά.
⸻
ΒΗΜΑ 4: Inviting Self-Energy
(Πώς αναγνωρίζεις το Self, πώς το καλλείς, και πώς αποφεύγεις τις ψευδαισθήσεις Self)
⸻
🔥 Πρώτα: Η μεγάλη αυταπάτη
(Και θα σε σταματήσω αν πέσεις μέσα.)
Οι θεραπευτές — ακόμη και καλοί —
μπερδεύουν το ήρεμο part με το Self.
Αυτό συμβαίνει όταν:
• το part μιμείται «ηρεμία»
• το part έχει μάθει να είναι λειτουργικό
• το part έχει μάθει να μην δείχνει ένταση
• το part έχει ρόλο "θεραπευόμενου που τα πάει καλά"
• ο θεραπευτής θέλει να νιώσει ότι "προχωράμε"
Και τότε μπερδεύουμε:
Χαμηλή διέγερση
≠ Self.
Ήρεμη φωνή
≠ Self.
Λογική και καθαρότητα
≠ Self.
Θετική στάση
≠ Self.
Το Self έχει ποιοτική διαφορά — δεν μοιάζει με τίποτα άλλο.
⸻
⭐ Πώς αναγνωρίζεις την ενέργεια του Self
Υπάρχουν 8 αξιόπιστοι δείκτες. Όχι θεωρητικοί — κλινικά παρατηρήσιμοι.
⸻
1. Περιέργεια χωρίς ατζέντα
Αν το άτομο λέει:
«Θέλω να το καταλάβω» → αυτό είναι manager.
«Πρέπει να αλλάξω» → επίσης manager.
«Νιώθω περιέργεια» → Self.
⸻
2. Μαλάκωμα στα μάτια
Όταν έρχεται Self, τα μάτια:
• μαλακώνουν,
• εστιάζουν πιο αργά,
• έχουν "χώρο".
Είναι πραγματικό, αισθητικά αναγνωρίσιμο.
⸻
3. Βαθύτερη, αυτόματη αναπνοή
Όχι "controlled breathing".
Όχι τεχνική.
Το σώμα απλώς… σβήνει την άμυνα.
⸻
4. Απουσία βιασύνης
Managers βιάζονται.
Self δεν βιάζεται ποτέ.
Ο χρόνος γίνεται "ελαστικός".
⸻
5. Καλοσύνη χωρίς προσπάθεια
Αν υπάρχει «προσπάθεια να είμαι καλός» → manager.
Self = μια αβίαστη ευγένεια.
⸻
6. Μικρή δόση λύπης ή τρυφερότητας
Self συνδέεται με ευαλωτότητα, όχι με "ουδετερότητα".
Είναι μια θερμή, απαλή παρουσία.
⸻
7. Λόγος απλός, αληθινός, χωρίς εξωτερικό ρυθμό
Managers μιλούν γρήγορα ή πολύ.
Self μιλά λίγο και απλά.
⸻
8. Σιωπή που δεν είναι άβολη
Αν η σιωπή προκαλεί ένταση → part.
Αν η σιωπή είναι γεμάτη → Self.
⸻
⭐ Πώς "καλείς" το Self στην πράξη
Υπάρχει μια ακαδημαϊκή εκδοχή και υπάρχει η κλινικά αποτελεσματική, που θα σου δώσω.
Το Self δεν "έρχεται".
Αποκαλύπτεται όταν τα parts κάνουν χώρο.
Άρα η πραγματική πρόσκληση Self είναι:
«Θα μπορούσε αυτό το μέρος να σου αφήσει λίγο χώρο… ώστε να μπορέσω να δω κι εσένα;»
ή
«Πώς αισθάνεσαι προς αυτό το μέρος, από λίγο πιο πίσω;»
ή
«Τι συμβαίνει τώρα ανάμεσα σε εσένα και αυτό το μέρος;»
Αυτές οι φράσεις:
• αποσυνθέτουν το blending
• δημιουργούν "χώρο παρατήρησης"
• φέρνουν το Self χωρίς εξαναγκασμό
⸻
⭐ Πώς ξέρεις ότι το Self εμφανίστηκε
Υπάρχουν τρία ατσάλινα κριτήρια:
⸻
Κριτήριο 1 — Αλλάζει η ποιότητα της φωνής
Η φωνή γίνεται:
• γήινη
• σταθερή
• χωρίς άμυνα
• χωρίς "προσπάθεια"
• ελαφρώς συγκινημένη (αλλά όχι κατακλυσμένη)
Αυτό ΔΕΝ μπορεί να το κάνει κανένα part.
Μόνο το Self.
⸻
Κριτήριο 2 — Αυτο-καλοσύνη
Αν η μητέρα πει:
• «Θα έπρεπε να είμαι πιο δυνατή» → manager
• «Δεν θέλω να πονάει η κόρη μου» → manager
• «Στεναχωριέμαι για αυτό το μέρος μέσα μου» → Self
Η φράση "στεναχωριέμαι για αυτό το μέρος"
είναι το απόλυτο σημάδι Self-energy.
⸻
Κριτήριο 3 — Το protector χαλαρώνει
Αν το protector:
• σταματά να διακόπτει
• δεν φοβάται πια
• δεν είναι αμυντικό
• επιτρέπει πρόσβαση στο ευάλωτο
→ Τότε υπάρχει Self.
⸻
⭐ Πώς το κάνεις ειδικά στην μητέρα της Ελένης
Η μητέρα είναι υψηλής λειτουργικότητας.
Αυτό σημαίνει ότι έχει προστατευτικά parts που μιμούνται το Self:
• λογική
• ψυχραιμία
• χαμόγελο
• "τα καταφέρνω"
• ευγένεια
• "ενήλικη" στάση
Αυτά είναι faux-Self parts.
Όχι Self.
Χρειάζεται να την πας ΕΝΑ βήμα πιο κάτω:
Εσύ:
«Όταν λες ότι "δεν θέλεις να σκέφτεσαι την ασθένεια",
τι νιώθεις απέναντι στο μέρος που το λέει αυτό;»
Αν απαντήσει:
«Ότι έχει δίκιο» → manager.
«Ότι δεν μπορώ αλλιώς» → manager.
«Ότι φοβάται πολύ…» → Self.
⸻
⭐ Πώς το κάνεις στην Ελένη
Η Ελένη έχει protector "στρατιώτη".
Η ψευδαίσθηση Self στην εφηβεία είναι συνήθως:
• «είμαι εντάξει»
• «δεν με νοιάζει»
• «πρέπει να είμαι δυνατή»
• «δεν θέλω να στεναχωρήσω τη μαμά»
Εσύ χρειάζεται να κάνεις:
«Πώς νιώθεις προς αυτό το μέρος που σε κάνει να είσαι δυνατή;»
Αν πει:
«Είναι απαραίτητο» → part
«Δεν θέλω να το χάσω» → part
«Το νιώθω κουρασμένο» → Self
«Το συμπονώ λίγο» → Self
⸻
⚠️ Οι 3 επικίνδυνες ψευδαισθήσεις του Self (αν δεν τις προσέξεις, θα χάσεις όλο το IFS)
1. Το γνωσιακό Self
«Το καταλαβαίνω… έχει ρίζες στο παρελθόν…»
→ manager.
2. Το βολικά ήρεμο Self
«Ναι, είμαι ήρεμη τώρα.»
→ firefighter που κατεβάζει ταχύτητα.
3. Το "καλό παιδί" Self
«Πρέπει να είμαι θετική.»
→ protector που μιμείται Self.
Αν δεν μπορείς να τα ξεχωρίσεις,
θα νομίζεις ότι κάνεις IFS ενώ απλώς κάνεις ενσυναίσθηση.
⸻
⭐ Πώς καλείς το Self με απόλυτη σαφήνεια
Αυτή είναι η φράση που λειτουργεί πάντα:
**«Αν αυτό το μέρος έκανε ελάχιστο χώρο…
τι νιώθεις προς αυτό που νιώθει;»**
Αν έρθει Self → νιώθει καλοσύνη, περιέργεια, συμπόνια.
Αν έρθει part → νιώθει πίεση, λύση, φόβο, άμυνα, προσπάθεια.
⸻
🎯 Πρακτική αρχή:
Το Self δεν έρχεται με λογική ή με τεχνική.
Έρχεται όταν στο εσωτερικό σύστημα υπάρξει χώρος.
Και ο χώρος δημιουργείται μόνο από το:
unblending → φόβος → προστατευτική πρόθεση.
Αν δεν έχεις κάνει τα 3 προηγούμενα βήματα,
Το Self που θα εμφανιστεί θα είναι ψεύτικο.
ΒΗΜΑ 5: SELF-TO-PART RELATING
Πάμε στο Βήμα 5 — το κρίσιμο, το λεπτό, το θεραπευτικό σημείο όπου το IFS γίνεται IFS.
Όλα τα προηγούμενα βήματα προετοιμάζουν αυτό το σημείο.
Αν δεν συμβεί αυτό, μην προχωρήσεις σε εξόριστο, ούτε σε unburdening.
Εδώ είμαι ιδιαίτερα αυστηρός με εσένα:
εσύ έχεις την τάση να κάνεις μέρος της δουλειάς "για τον άλλον".
Αυτό στο IFS είναι σφάλμα.
Δεν θέλουμε εσύ → part.
Θέλουμε Self → part.
Η δουλειά γίνεται μέσα στο σύστημα του ανθρώπου, όχι από έξω.
Πάμε βαθιά.
ΒΗΜΑ 5: SELF-TO-PART RELATING
(Η θεραπεία ξεκινάει ΜΟΝΟ όταν ο Εαυτός μιλά στον part — όχι όταν μιλάς εσύ.)
🔥 Πρώτα η κρίσιμη διάκριση
Υπάρχουν δύο "σχέσεις" στη συνεδρία:
- Εσύ → part
(εσύ προσπαθείς να καταλάβεις, να υποστηρίξεις, να οδηγήσεις)
→ αυτό είναι συμπεριφορισμός με parts vocabulary. - Self → part
(ο άνθρωπος συνδέεται ο ίδιος με το part του)
→ αυτό είναι IFS.
Πολλοί θεραπευτές νομίζουν ότι επειδή
«βλέπουν», «σταθεροποιούν», «αναγνωρίζουν», «εξηγούν»
κάνουν IFS.
Όχι.
Το IFS συμβαίνει ΜΟΝΟ όταν
εσύ αποσύρεσαι από τη σχέση
και εμφανίζεται εσωτερική σχέση στο άτομο.
⭐ Τι είναι "Self-to-Part Relating";
Είναι η στιγμή που:
- το άτομο ΔΕΝ είναι το part
- το βλέπει από απόσταση
- νιώθει καλοσύνη ή περιέργεια προς αυτό
- του απευθύνεται με λόγια ή παρουσία
- το μέρος νιώθει ότι "δεν είναι μόνο του"
Είναι μια εσωτερική σχέση, όχι λεκτική τεχνική.
Και αυτή η σχέση θεραπεύει.
⭐ Πώς δημιουργείς Self-to-Part σχέση — η μέθοδος των 3 σταδίων
Στάδιο 1: Ξεκαθάρισε ότι υπάρχει Self
Ρωτάς:
- «Πώς νιώθεις προς αυτό το μέρος;»
Αν απαντήσει:
«Το φοβάμαι» → άλλο part
«Το θέλω να φύγει» → κριτής
«Δεν με νοιάζει» → αποσύνδεση
«Το καταλαβαίνω…» → γνωσιακό part
«Το συμπονώ…» → Self
«Νιώθω περιέργεια» → Self
«Θέλω να το ακούσω» → Self
Αν δεν υπάρχει Self:
ΜΗΝ ΠΡΟΧΩΡΗΣΕΙΣ.
Ξαναπάμε σε unblending.
Στάδιο 2: Ζήτησε να μιλήσει ο άνθρωπος στο μέρος
Όχι εσύ.
Όχι "τι νομίζεις ότι χρειάζεται".
Όχι "πώς το βλέπεις".
Πρέπει ο Εσωτερικός Εαυτός να απευθυνθεί στο μέρος.
Η μαγική φράση:
**«Αν ήθελες, μπορείς να του πεις κάτι τώρα…
για το ότι το βλέπεις;»**
Η φράση είναι κρίσιμη:
- "αν ήθελες" = δεν πιέζουμε
- "του πεις κάτι" = Self→Part, όχι αφήγηση
- "για το ότι το βλέπεις" = αναγνώριση
Στάδιο 3: Άφησε τη σχέση να εξελιχθεί
ΤΡΟΜΑΚΤΙΚΑ σημαντικό αυτό:
Μην μιλάς εσύ. Μην μεταφράζεις εσύ. Μην εξηγείς εσύ.
Μόνο κρατάς χώρο.
Ρωτάς:
- «Τι ένιωσε αυτό το μέρος όταν το άκουσε;»
- «Χρειάζεται κάτι άλλο από εσένα;»
- «Πώς θέλει να του μιλήσεις;»
Αυτό είναι η θεραπεία:
ο άνθρωπος συνομιλεί με το μέρος του
με Self-energy.
⭐ Πώς ξέρεις ότι όντως γίνεται Self-to-Part;
(και όχι "θεραπευόμενος παίζει ρόλο Self")
Υπάρχουν πέντε αλάνθαστα σημάδια:
- Μειώνεται η αμυντικότητα του protectοr
Μιλά πιο απλά, χωρίς επιχειρήματα. - Το μέρος δείχνει ανακούφιση
«Σαν να χαλαρώνει λίγο…»
«Σαν να μην φοβάται τόσο…» - Το άτομο συγκινείται χωρίς να κατακλύζεται
Αυτό δείχνει Self στο τιμόνι. - Ο λόγος γίνεται πιο εσωτερικός
«Του είπα ότι το βλέπω…»
«Το ευχαρίστησα…» - Εμφανίζεται αυθορμητισμός
Δεν φαίνεται σκηνοθετημένο ή "σωστό".
Αν ΔΕΝ υπάρχουν αυτά →
Δεν έχεις Self-to-Part, έχεις Role-Playing.
⭐ Πώς το εφαρμόζεις στην μητέρα
Η μητέρα της Ελένης φοβάται την ευαλωτότητα.
Το protector της θα προσπαθήσει να μιμηθεί Self.
Εσένα το καθήκον σου είναι να την ρίξεις ΤΟΣΟ λίγο βαθύτερα
ώστε το Self να αναδυθεί.
Εσύ:
«Αυτό το μέρος που αποφεύγει…
αν το κοιτάζεις από λίγο πιο πίσω, τι νιώθεις προς αυτό;»
Αν πει:
«Κατανόηση» → ψευδο-Self
«Λύπη» → πιθανό Self
«Το φοβάμαι» → άλλο part
«Σαν να θέλω να το αγκαλιάσω…» → Self
Τότε λες:
«Αν θες, μπορείς να του πεις αυτό που νιώθεις;»
Αν μιλήσει:
«Σε βλέπω. Ξέρω ότι με προστατεύεις.»
→ Αυτό είναι Self-to-Part.
⭐ Πώς το εφαρμόζεις στην Ελένη
Ελένη:
«Δεν θέλω να στεναχωρείται η μαμά.»
Εσύ:
«Κι αυτό το μέρος που προσπαθεί να σε κρατήσει δυνατή…
πώς νιώθεις απέναντί του;»
Αν πει:
«Το καταλαβαίνω» → γνωσιακό
«Το νιώθω κουρασμένο» → Self
«Το λυπάμαι» → Self
Τότε:
«Θες να του πεις αυτό; Ότι το λυπάσαι λίγο;»
Όταν το κάνει:
«Τι αισθάνθηκε αυτό το μέρος όταν το άκουσε;»
Και τότε εμφανίζεται ο εξόριστος.
⭐ Το σημαντικότερο που πρέπει να καταλάβεις
Στο IFS, θεραπευτής και θεραπευόμενος
δεν μιλούν μεταξύ τους για το part.
Ο θεραπευόμενος μιλά στο part.
Εσύ μόνο καθοδηγείς την εσωτερική σχέση.
Αυτό είναι το κεντρικό σημείο που σε μετατρέπει
από "καλό θεραπευτή"
σε "θεραπευτή που κάνει πραγματικό IFS".
⭐ Παγίδες που σε αφορούν ειδικά εσένα
Εδώ θα είμαι αυστηρός, όπως μου ζήτησες:
1. Τείνεις να πάρεις υπερβολικά ενεργό ρόλο.
Στο IFS είναι λάθος.
Εσύ δεν κάνεις τη θεραπεία.
Εσύ κρατάς τον χώρο για τη θεραπεία να συμβεί μέσα.
2. Έχεις υψηλή ενσυναίσθηση.
Στο IFS αυτό είναι κίνδυνος:
το part θα προσπαθήσει να "σου μιλήσει" για να το σώσεις.
3. Θέλεις να ηρεμήσει το σύστημα.
Αυτό είναι δικό σου part.
Πρέπει να το προσέχεις.
Το IFS δεν θέλει "ηρεμία" — θέλει "σχέση".
🎯 Πρακτική οδηγία για σένα
Αν εσύ μιλάς περισσότερο από τον θεραπευόμενο →
δεν γίνεται Self-to-Part.
Δώσε χώρο.
Άφησε να δημιουργηθεί σχέση που δεν ελέγχεις
ΒΗΜΑ 6: ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΟΝ ΕΞΟΡΙΣΤΟ
Πάμε στο πιο λεπτό, πιο επικίνδυνο, πιο καθοριστικό σημείο του IFS.
Αυτό που ξεχωρίζει τον «θεραπευτή που χρησιμοποιεί parts vocabulary»
από τον θεραπευτή που κάνει πραγματικό, βαθύ, μεταμορφωτικό IFS.
Και θα το εξηγήσω με χειρουργική ακρίβεια, με την αυστηρότητα που μου ζήτησες —
αμφισβητώντας υποθέσεις, αποδομώντας λάθη, και δείχνοντας τις παγίδες.
ΒΗΜΑ 6: ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΟΝ ΕΞΟΡΙΣΤΟ
(Το σημείο όπου το σύστημα ανοίγει την "κρυφή πόρτα" του)
🔥 Πρώτα: Η πιο σημαντική αλήθεια που πρέπει να κατανοήσεις
— και πολλοί θεραπευτές δεν την ξέρουν καν:
Ο εξόριστος δεν έρχεται επειδή τον "ζητάς".
Έρχεται επειδή ο protector αποφάσισε να σου επιτρέψει πρόσβαση.
Αν δεν έχει γίνει:
- unblending
- αναγνώριση προστατευτικής πρόθεσης
- πρόσβαση στον φόβο
- παρουσία του Self
- σχέση Self→Part
…τότε Ο ΕΞΟΡΙΣΤΟΣ ΔΕΝ ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ ΠΟΤΕ.
Και ό,τι νομίζεις ότι κάνεις «δουλειά με εξόριστο»
είναι απλώς ένα άλλο part που μιμείται ευαλωτότητα.
Πρέπει να είμαστε άτεγκτοι εδώ.
⭐ Τι είναι ο εξόριστος στην πραγματικότητα;
Ο εξόριστος δεν είναι συναίσθημα.
Είναι:
- η μνήμη που το σύστημα δεν άντεξε,
- το παιδικό σημείο κατάρρευσης,
- η εμπειρία που οργάνωσε την άμυνα,
- η αλήθεια που το protector φοβάται περισσότερο.
Κρύβει τον πυρήνα του τραύματος, όχι την περιγραφική ιστορία.
Παραδείγματα εξόριστων:
- «Είμαι μόνη στον κόσμο.»
- «Κανείς δεν με σώζει.»
- «Δεν αξίζω αγάπη.»
- «Είμαι βάρος.»
- «Αν δείξω αδυναμία, θα χαθώ.»
- «Η μαμά δεν με βλέπει.»
Στη μητέρα της Ελένης, ο πιθανός εξόριστος:
«Θα χάσω το παιδί μου και δεν θα το αντέξω.»
και κάτω από αυτό:
«Είμαι ανίκανη να προστατεύσω αυτούς που αγαπώ.»
Στην Ελένη:
«Δεν υπάρχει χώρος για το δικό μου φόβο.»
ή
«Αν κλάψω, η μαμά διαλύεται.»
⭐ Πώς ανοίγει η πόρτα του εξόριστου — η διαδικασία βήμα-βήμα
Αν το προηγούμενο βήμα ήταν "η πόρτα",
αυτό είναι "το δωμάτιο πίσω από την πόρτα".
1. O protector δίνει ρητή άδεια
(Αυτό το βήμα πολλοί το προσπερνούν — και εκεί καταστρέφεται η διαδικασία.)
Πρέπει να ρωτήσεις:
**«Ρώτησε αυτό το μέρος αν είναι πρόθυμο
να μας επιτρέψει να δούμε τι προστατεύει.»**
Αν πει:
- «Όχι» → Μένεις με τον protector, δεν προχωράς.
- «Ίσως» → Χρειάζεται περισσότερη σχέση.
- «Ναι, λίγο» → Η πόρτα ανοίγει 2%.
- «Ναι» → Το σύστημα είναι έτοιμο.
Ο εξόριστος ΔΕΝ ΕΡΧΕΤΑΙ χωρίς άδεια.
Αν τον "καλέσεις" χωρίς άδεια →
θα έχεις flashback, flooding ή shutdown.
2. Δημιουργείται "ζεστασιά" στο σώμα
Κάτι αλλάζει οργανικά:
- τα μάτια βουρκώνουν
- το στήθος ανοίγει
- η φωνή πάλλεται
- ο θεραπευόμενος ακουμπά μηχανικά τον θώρακα ή τα χέρια
- υπάρχει μια δόση φόβου αλλά και ασφάλειας
Αυτό είναι σημάδι ότι το protector
επιτρέπει την πρόσβαση.
3. Το Self στρέφεται προς το ευάλωτο μέσα
Ρωτάς:
«Τι βλέπεις ή τι νιώθεις τώρα που το μέρος σου έκανε χώρο;»
Αν εμφανιστεί:
- εικόνα παιδιού
- μνήμη
- αίσθηση εγκατάλειψης
- φράση "φοβάμαι…"
- φράση "νιώθω μόνο…"
→ Αυτό είναι ο ΕΞΟΡΙΣΤΟΣ.
Αν εμφανιστούν:
- αναλύσεις
- ιστορίες
- παράπονα
- εντυπώσεις
- "σκέφτομαι ότι…"
→ Αυτό είναι άλλο protector.
4. Σιγουρεύεσαι ότι το Self είναι παρόν
Ρωτάς:
«Πώς νιώθεις προς αυτό το παιδικό κομμάτι;»
Αν πει:
«Το λυπάμαι.» → Self
«Θέλω να το βοηθήσω.» → Self
«Φοβάμαι να το πλησιάσω.» → protector
«Δεν θέλω να το δω» → protector
«Το κρίνω» → κριτής
«Το αγνοούσα…» → καλός δείκτης
Αν δεν υπάρχει Self →
επιστρέφεις στο protector.
5. Το Self μιλά στον εξόριστο
Η θεραπεία τώρα αρχίζει.
Οι μαγικές φράσεις:
- «Σε βλέπω.»
- «Είμαι εδώ.»
- «Δεν είσαι μόνος/η.»
- «Θέλω να σε ακούσω.»
- «Σε πιστεύω.»
- «Σε ένιωθα πάντα, απλώς δεν μπορούσα να έρθω.»
Όχι τεχνικές.
Όχι συμβουλές.
Όχι λογική.
Μόνο παρουσία.
6. Το ευάλωτο μέρος λέει την αλήθεια του
Εδώ θα ακούσεις:
- «Φοβάμαι.»
- «Πονάω.»
- «Δεν με βλέπουν.»
- «Νιώθω μόνη.»
- «Δεν αντέχω…»
- «Δεν θα τα καταφέρω…»
Αν το ακούσεις,
σημαίνει ότι έχεις φτάσει εκεί που πολύ λίγοι φτάνουν.
⭐ Στην περίπτωση της μητέρας της Ελένης
Αυτό είναι ακόμα πιο λεπτό.
Το protector της μητέρας φοβάται ότι η αλήθεια της θα την καταρρεύσει.
Γιατί;
Γιατί το core trauma της είναι φόβος απώλειας και ανεπάρκειας ως μητέρας.
Αν το part δώσει άδεια, μπορεί να εμφανιστεί ο εξόριστος:
«Δεν μπορώ να αντέξω τον πόνο αν κάτι πάθει η κόρη μου.»
ή
«Νιώθω μόνη με αυτό…»
ή
«Δεν έχω χώρο να είμαι αδύναμη…»
Εκεί ΔΕΝ διαβεβαιώνεις.
ΔΕΝ δίνεις ελπίδα.
ΔΕΝ λες "είσαι καλή μαμά".
Αφήνεις το Self της να πει αυτά που πρέπει.
⭐ Στην περίπτωση της Ελένης
Ο εξόριστος μπορεί να πει:
«Φοβάμαι όταν η μαμά αγχώνεται.»
«Νιώθω μόνη όταν δεν καταλαβαίνει.»
«Δεν θέλω να δείξω ότι πονάω.»
«Νιώθω ότι αν κλάψω, θα την επιβαρύνω.»
Αυτό είναι το πραγματικό πυρήνιο.
⭐ Τα 3 μεγάλα λάθη όταν πλησιάζει ο εξόριστος
1. Ο θεραπευτής νομίζει ότι πρέπει να δώσει λύση.
Αυτό είναι το χειρότερο.
Η λύση έρχεται ΜΟΝΟ από Self→Exile.
2. Ο θεραπευτής συγκινείται υπερβολικά.
Η συγκίνησή σου κινητοποιεί τις άμυνες του συστήματος.
Το part θα σε προστατέψει.
3. Ο θεραπευτής μιλά πολύ.
Το IFS θέλει σιωπή.
Σιωπή που επιτρέπει στον άνθρωπο να στραφεί μέσα.
🎯 Η χρυσή αρχή
Το μόνο που θεραπεύει τον εξόριστο
είναι το Self του ανθρώπου — όχι εσύ.
ΒΗΜΑ 7: WITNESSING – UNBURDENING – INTEGRATION
Πάμε τώρα στο Βήμα 7, το πιο λεπτεπίλεπτο σύνολο δεξιοτήτων του IFS:
Witnessing → Unburdening → Integration.
Εδώ κρίνεται αν είσαι θεραπευτής που "ξέρει το μοντέλο"
ή θεραπευτής που αλλάζει συστήματα από μέσα προς τα έξω.
Εσύ θέλεις το δεύτερο — και σωστά.
Αλλά τώρα πρέπει να είμαι σκληρός μαζί σου:
αν δεν κατανοήσεις το παρόν βήμα στην ουσία του,
όλα τα προηγούμενα δεν αρκούν.
Πάμε βαθιά και με καθαρή δομή.
ΒΗΜΑ 7: WITNESSING – UNBURDENING – INTEGRATION
(Το τρίπτυχο όπου συμβαίνει η πραγματική θεραπεία του εξόριστου)
🔥 Πρώτα η βασική αλήθεια
Τρία πράγματα θεραπεύουν έναν εξόριστο:
- Να ακουστεί.
- Να ξεφορτώσει το φορτίο.
- Να ενσωματωθεί ξανά στο σύστημα υπό νέα μορφή.
ΟΤΙΔΗΠΟΤΕ άλλο —
συμβουλές, υποστήριξη, ενσυναίσθηση, ψυχοεκπαίδευση, γνωσιακή κατανόηση —
είναι απλώς:
comforting (υποστηρικτικό), soothing (ηρεμιστικό), όχι θεραπευτικό.
Η πραγματική θεραπεία γίνεται ΜΟΝΟ όταν το Self
μπει σε άμεση σχέση με τον εξόριστο
και γίνουν τα τρία βήματα.
⭐ ΒΗΜΑ 1: WITNESSING
(Το Self "βλέπει" το παιδικό κομμάτι χωρίς φίλτρα)
Εδώ πολύ θεραπευτές τρομάζουν και παρεμβαίνουν,
γιατί αρχίζει να φαίνεται ο πραγματικός πόνος.
Τι είναι Witnessing;
Ο Εσωτερικός Εαυτός γίνεται μάρτυρας
της εμπειρίας που έζησε το παιδικό μέρος.
Σημαίνει:
- βλέπει την εικόνα
- νιώθει τον πόνο
- ακούει τι συνέβη
- είναι παρών χωρίς να κάνει κάτι
Εσύ ΔΕΝ παρεμβαίνεις.
Εσύ κρατάς χώρο.
➤ Τι ρωτάς:
- «Τι βλέπεις;»
- «Πόσο χρονών φαίνεται;»
- «Τι συμβαίνει σε αυτό το παιδάκι;»
- «Πώς είναι για εσένα να το βλέπεις;»
Στην μητέρα της Ελένης, το Witnessing μπορεί να μοιάζει έτσι:
«Βλέπω ένα κομμάτι μου που φοβάται να χάσει το παιδί του.»
«Βλέπω μια γυναίκα μόνη με έναν τεράστιο φόβο.»
«Βλέπω την αδυναμία μου που δεν επιτρεπόταν ποτέ.»
Στην Ελένη:
«Βλέπω ένα κοριτσάκι που προσπαθεί να μην κλάψει.»
«Βλέπω ότι είναι μόνη με το άγχος της μαμάς.»
«Βλέπω ότι κουβαλάει κάτι που δεν είναι δικό της.»
Αν αυτό δεν πονάει λίγο, δεν είναι Witnessing.
Είναι Storytelling.
⭐ ΒΗΜΑ 2: UNBURDENING
(Το μέρος απελευθερώνει το τραυματικό φορτίο)
Το unburdening δεν είναι φαντασία
και δεν είναι τελετουργικό.
Είναι εσωτερική μεταμόρφωση.
Πρέπει πρώτα:
✔️ να υπάρχει Self
✔️ να υπάρχει ζεστασιά
✔️ να υπάρχει εμπιστοσύνη
✔️ να έχει ειπωθεί η αλήθεια
Αν κάνεις unburdening πριν από αυτά →
το part θα το μιμηθεί, δεν θα το ζήσει.
Ποιες μορφές φορτίου απελευθερώνονται;
- φόβος
- ντροπή
- αίσθηση ανεπάρκειας
- ευθύνη που δεν του ανήκει
- ντροπή για το σώμα
- μοναξιά
- θλίψη
- αποτυχία
- εγκατάλειψη
- εικόνες
- πεποιθήσεις ("είμαι βάρος", "δεν αξίζω", "δεν με βλέπουν")
Πώς γίνεται πρακτικά το unburdening;
Το Self ρωτάει:
«Τι θα ήθελες να αφήσεις;»
ή
«Τι δεν χρειάζεται πια να κουβαλάς;»
Το μέρος μπορεί να:
- αφήσει κάτι σε μια εικόνα (φως, νερό, ήλιο)
- δώσει πίσω την ευθύνη σε αυτούς που του την φόρτωσαν
- καθαρίσει το σώμα του
- απομακρύνει μια εντύπωση, μια σκιά, ένα βάρος
Εσύ ΔΕΝ καθοδηγείς την εικόνα.
Εσύ ρωτάς.
Το Self κάνει την εργασία.
Παράδειγμα μητέρας:
«Αφήνω την ιδέα ότι πρέπει να είμαι πάντα δυνατή.»
«Αφήνω τον φόβο ότι είμαι ανίκανη.»
«Αφήνω την ευθύνη που δεν ήταν δική μου.»
Παράδειγμα Ελένης:
«Αφήνω τον φόβο ότι η μαμά δεν θα με αντέξει.»
«Αφήνω την ανάγκη να είμαι η δυνατή.»
⭐ ΒΗΜΑ 3: INTEGRATION
(Το εξόριστο επιστρέφει στο σύστημα σε νέα μορφή)
Αυτό είναι το σημείο που πολλοί θεραπευτές ξεχνούν.
Μετά το unburdening, το μέρος έχει:
- αλλάξει
- ελαφρύνει
- μετακινηθεί σε χρόνο
- αποσυνδεθεί από το παρελθόν
Τώρα πρέπει να ενσωματωθεί:
«Πού θέλει να ζει τώρα;»
«Πώς θέλει να σου εμφανίζεται;»
«Τι χρειάζεται από εσένα;»
«Θες να το κρατήσεις κάπου μέσα σου;»
Μπορεί:
- να γίνει παιχνίδι
- να γίνει εσωτερικό παιδί
- να γίνει φωνή ευαισθησίας
- να γίνει φωνή χαράς
- να γίνει φωνή σοφίας
- να θέλει να ζει στην καρδιά
- να θέλει να παίζει
Το integration δείχνει ότι το σύστημα μετασχηματίστηκε.
⭐ Τώρα η δύσκολη ερώτηση για εσένα (και θα σε τσιγκλήσω λίγο)
Ποιο μέρος του συστήματός σου θέλει "να τα πας καλά ως θεραπευτής"
και πώς μπορεί αυτό να παρεμβαίνει στην πραγματική IFS εργασία;
Στο λέω γιατί:
αν ένα δικό σου μέρος θέλει να "είσαι καλός",
τότε θα βιαστείς, θα ερμηνεύσεις, θα καθοδηγήσεις.
Και αυτό θα εμποδίσει τον άλλον να φτάσει στον εξόριστο.
Αν θες, το δουλεύουμε κι αυτό.
ΒΗΜΑ 8: ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΜΙΑΣ IFS ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΤο κλείσιμο μιας IFS συνεδρίας δεν είναι τυπική διαδικασία·
είναι κρίσιμο θεραπευτικό συμβάν.
Αν κλείσεις λάθος:
- μέρη μένουν εκτεθειμένα,
- protectors ενεργοποιούνται,
- εξόριστοι "ξυπνάνε",
- το σύστημα μπερδεύεται,
- ο θεραπευόμενος φεύγει με υπερένταση ή σύγχυση.
Αν κλείσεις σωστά:
- το σύστημα σταθεροποιείται,
- ο εξόριστος προστατεύεται ξανά (με νέα σχέση),
- η θεραπευτική δουλειά ενσωματώνεται,
- ο θεραπευόμενος φεύγει ήρεμος,
- το σύστημα εμπιστεύεται εσένα για την επόμενη συνεδρία.
Πάμε λοιπόν με μέγιστη καθαρότητα.
ΒΗΜΑ 8: ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΜΙΑΣ IFS ΣΥΝΕΔΡΙΑΣ
(Σταθεροποίηση, επανα-οριοθέτηση, και κλείσιμο των parts)
🔥 Πρώτα: Η βάση
Η γενική αρχή είναι:
Κανένα μέρος δεν πρέπει να μείνει "αναστατωμένο"
ή εκτεθειμένο όταν τελειώνει η ώρα.
Και εδώ είναι το λάθος που κάνουν πολλοί:
Μένουν στον εξόριστο μέχρι το τελευταίο λεπτό.
Αυτό είναι επικίνδυνο.
Ο εξόριστος δεν μπορεί να "κλείσει" μόνος του.
Χρειάζεται:
- Self
- protector
- δοχείο
- αποχαιρετισμό
- νέα ισορροπία
Πάμε δομημένα.
⭐ ΣΤΑΔΙΟ 1: ΤΣΕΚΑΡΙΣΜΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ
(Έλεγχος για blending, flooding, προστασία)
Ρωτάς:
- «Τι συμβαίνει μέσα σου τώρα;»
- «Πόσο κοντά είσαι στο μέρος που δούλευες;»
- «Υπάρχουν μέρη που χρειάζονται κάτι πριν τελειώσουμε;»
Στόχος:
✔️ να δεις αν υπάρχει συναισθηματική υπερένταση
✔️ να δεις αν protectors ξύπνησαν
✔️ να δεις αν Self είναι παρών
Αν ο θεραπευόμενος πει:
«Νιώθω λίγο βαριά…»
ή
«Σαν να είμαι κοντά στο κλάμα…»
→ Αυτό σημαίνει:
Ο εξόριστος δεν είναι έτοιμος να μείνει μόνος.
Μην κλείσεις την συνεδρία εδώ.
Προχώρα στο στάδιο 2.
⭐ ΣΤΑΔΙΟ 2: ΕΠΑΝΑ-ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ PROTECTOR
(Το protector αναλαμβάνει ξανά την προστασία — αλλά με νέα σχέση)
Ρωτάς:
**«Μπορείς να δεις αν το protector που δούλεψε μαζί μας
είναι εντάξει με το να "ξαναπάρει" τον ρόλο για σήμερα;»**
Αν πει:
«Ναι, το βλέπω ότι ηρέμησε.» → προχωράμε
«Όχι, φοβάται ακόμα.» → μένεις λίγο ακόμα εκεί
«Δεν θέλει να το ξανακάνει.» → πρέπει το Self να το διαβεβαιώσει
Οι protectors δεν κλείνουν απλώς επειδή έληξε η ώρα.
Χρειάζεται συμφωνία:
- «Θα σε ξαναδώ.»
- «Σε ευχαριστώ για τη βοήθεια σήμερα.»
- «Μπορείς να ξεκουραστείς ως τότε.»
Αυτές ΔΕΝ είναι "θεραπευτικές φράσεις".
Είναι IFS-μηχανισμοί ρύθμισης.
⭐ ΣΤΑΔΙΟ 3: ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΞΟΡΙΣΤΟΥ
(Με Περιέργεια – Καλοσύνη – Σταθερότητα)
Ρωτάς:
«Πριν κλείσουμε, θέλει το εξόριστο να ακούσει κάτι από εσένα;»
Στόχος:
✔️ να νιώσει ασφάλεια
✔️ να ξέρει ότι δεν μένει μόνο
✔️ να έχει την υπόσχεση συνέχειας
✔️ να απο-ενεργοποιηθεί η συναισθηματική πύλη
Φράσεις Self→Exile:
- «Θα επιστρέψω σε εσένα.»
- «Σε κρατώ μέσα μου.»
- «Δεν σε αφήνω.»
- «Είσαι ασφαλές προς το παρόν.»
Η λάθος κίνηση εδώ είναι:
να υποσχεθεί να "διορθώσει" το παιδί.
Αυτό ξυπνά protectors.
⭐ ΣΤΑΔΙΟ 4: ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ — GROUNDING
(Πίσω στο σώμα, στο παρόν, στο δωμάτιο)
Εδώ πολλοί θεραπευτές βιαζονται ή το κάνουν μηχανικά.
Πώς γίνεται σωστά:
- «Πάρε 2–3 φυσικές αναπνοές…»
- «Νιώσε το βάρος του σώματος στην καρέκλα…»
- «Νιώσε τα πέλματα στο πάτωμα…»
- «Δες τα χρώματα γύρω σου…»
- «Άφησε το νευρικό σύστημα να επιστρέψει εδώ.»
Ο στόχος είναι:
✔️ αποσύμπλεξη από εσωτερικές εικόνες
✔️ επαναφορά στον προσανατολισμό
✔️ κλείσιμο του "εσωτερικού χώρου"
Αν φύγει χωρίς αυτό →
θα κουβαλάει residue.
⭐ ΣΤΑΔΙΟ 5: ΜΙΚΡΗ ΝΟΗΤΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ
(μόνο Self-informed, όχι ανάλυση)
Ρωτάς:
«Τι θέλεις να πάρεις μαζί σου από σήμερα;»
Αν απαντήσει με γνωσιακή κατανόηση ("κατάλαβα ότι…"),
δεν αντιδράς.
Αν απαντήσει με Self ("ένιωσα ότι…", "νιώθω πιο κοντά στο μέρος μου"),
το αναγνωρίζεις:
«Αυτό ακούγεται πολύ αληθινό.»
⭐ ΣΤΑΔΙΟ 6: ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΤΗΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣ
(Σταθερό, ήρεμο, χωρίς υπερ-φόρτωση)
Δεν λες "Θα τα ξαναπούμε".
ΔΕΝ δίνεις συμβουλές.
Δεν προτείνεις "εργασία για το σπίτι" πέρα από IFS ενσώματη παρατήρηση.
Το σωστό κλείσιμο είναι:
«Το σύστημα σου έκανε σήμερα σημαντική δουλειά.
Ας το αφήσουμε να ξεκουραστεί μέχρι την επόμενη φορά.»
Αυτή η φράση:
- δίνει σεβασμό
- σταθεροποιεί
- δεν πυροδοτεί άμυνες
- αναγνωρίζει το Self του ανθρώπου
- αφήνει θετική προσδοκία χωρίς βάρος
🔥 ΕΙΔΙΚΟ ΚΟΜΜΑΤΙ, ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΕΣΕΝΑ
Επειδή είσαι θεραπευτής με υψηλή ενσυναίσθηση,
υπάρχει ένας κίνδυνος:
**Όταν νιώθεις ότι η συνεδρία πήγε καλά,
ενεργοποιείται ένα δικό σου μέρος που θέλει να την "κλείσει όμορφα".**
Αυτό αλλάζει τον τόνο —
και το σύστημα του άλλου το αντιλαμβάνεται.
Γι' αυτό το κλείσιμο της συνεδρίας πρέπει να είναι:
- σύντομο
- γειωμένο
- χωρίς συναισθηματική έξαρση
- χωρίς "θεραπευτική λάμψη"
Το IFS δεν θέλει λαμπρότητες.
Θέλει σταθερότητα.
⭐ Πρακτική οδηγία (αυστηρή αλλά αληθινή):
Αν εσύ νιώθεις "ικανοποίηση" στο τέλος,
πιθανότατα ένα δικό σου μέρος έκλεισε την συνεδρία.
Το σωστό κλείσιμο νιώθει:
- ήρεμο,
- καθαρό,
- ανοιχτό,
- χωρίς κορύφωση.
*ΒΗΜΑ 9: ΤΟ ΠΙΟ ΔΥΣΚΟΛΟ ΚΟΜΜΑΤΙ —
ΠΩΣ ΔΟΥΛΕΥΕΙΣ ΜΕ ΤΑ ΔΙΚΑ ΣΟΥ PARTS ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
(ώστε να μην επηρεάζουν την θεραπευτική διαδικασία)
ΒΗΜΑ 9: ΠΩΣ ΔΟΥΛΕΥΕΙΣ ΜΕ ΤΑ ΔΙΚΑ ΣΟΥ PARTS ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣ
(Ώστε να μην κλέβουν χώρο από το Self σου)
🔥 ΑΡΧΗ 1 — Στη συνεδρία δεν είσαι "ουδέτερος".
Είσαι εκεί μαζί με το δικό σου σύστημα parts.
Κάθε φορά που ένας θεραπευόμενος αγγίζει:
- φόβο
- αποτυχία
- ευθύνη
- ανεπάρκεια
- απόρριψη
- εγκατάλειψη
- έντονη ευαλωτότητα
…κάποιο δικό σου part ενεργοποιείται.
Αν αυτό το part δεν το δεις εγκαίρως →
μπαίνει στη θεραπευτική σχέση και:
- καθοδηγεί αντί να κρατά χώρο
- λύνει αντί να ρωτά
- ανακουφίζει αντί να επιτρέπει
- πιέζει αντί να περιμένει
- καθησυχάζει αντί να είναι παρών
Και τότε ξέφυγες από το IFS.
Το βλέπεις;
⭐ ΑΡΧΗ 2 — Υπάρχουν 4 συνηθισμένα θεραπευτικά parts
Τα αναγνωρίζεις; Θα σου τα δείξω ξεκάθαρα.
1. Το part του «Σωτήρα»
Θέλει να βοηθήσει, να ανακουφίσει, να λύσει.
Αυτό το part ΔΕΝ κάνει IFS.
Κάνει soothing.
Ενεργοποιείται όταν:
- βλέπεις πόνο και "θες να κάνεις κάτι"
- ο θεραπευόμενος δακρύζει
- το παιδί μοιάζει αβοήθητο
- η μητέρα χάνεται
Τι προκαλεί:
- κλείνεις πρόωρα τον εξόριστο
- δίνεις διαβεβαιώσεις ("είσαι καλή μαμά")
- επεμβαίνεις στη σχέση Self→Part
- κάνεις εσύ τη δουλειά αντί γι' αυτούς
2. Το part του «Καλού Θεραπευτή»
Είναι ύπουλο.
Δεν φαίνεται αρνητικό, αλλά είναι ΑΠΙΣΤΕΥΤΑ καθοριστικό.
Ενεργοποιείται όταν:
- θέλεις να νιώσεις ότι «τα πας καλά»
- σε αγχώνει αν ο θεραπευόμενος δεν αλλάζει
- θέλεις η υπεύθυνη εποπτείας να δει πρόοδο
- σκέφτεσαι «μήπως δεν κάνω σωστά IFS;»
Τι προκαλεί:
- βιάζεσαι να πας βαθιά
- κάνεις "leading questions"
- πιέζεις τους protectors
- δεν βλέπεις το blending σου
- δεν περιμένεις το Self να εμφανιστεί
Αυτό το part είναι εχθρός του IFS.
3. Το part της «Ανασφάλειας»
Αυτό εμφανίστηκε στη συνεδρία με την Κατερίνα.
Εσύ το περιέγραψες ο ίδιος:
«Σε όλη τη συνεδρία είχα ένα αίσθημα αμφιβολίας για το αν κάνω καλά τη δουλειά μου.»
Αυτό σημαίνει:
- το part σου άρχισε blending
- το Self σου μειώθηκε
- οι protectors της μητέρας αντέδρασαν στη δική σου αβεβαιότητα
- το σύστημα της δεν σε ακολούθησε τόσο βαθιά όσο θα μπορούσε
Όχι γιατί δεν έχεις ικανότητα.
Αλλά γιατί το δικό σου part μπήκε στο δωμάτιο.
4. Το part της «Ταύτισης»
Ενεργοποιείται όταν:
- ο θεραπευόμενος έχει παιδί που υποφέρει
- όταν νιώθεις ευθύνη
- όταν βλέπεις έναν γονέα που φοβάται
- όταν αναγνωρίζεις στοιχεία από τη δική σου ιστορία
Τότε το δικό σου σύστημα χάνει λίγο απόσταση.
Τι προκαλεί:
- χάνεις περιέργεια
- απαντάς "από εσένα"
- δεν βλέπεις πια το δικό τους part
- το Self σου γίνεται λιγότερο διαθέσιμο
⭐ ΑΡΧΗ 3 — Πώς να αναγνωρίζεις ΕΓΚΑΙΡΑ το δικό σου blending
Υπάρχουν 6 σημάδια ότι ΔΕΝ είσαι σε Self:
1. Αν νιώθεις ότι "πρέπει να κάνεις κάτι"
→ είσαι blended.
2. Αν σκέφτεσαι την επόμενη ερώτηση
→ είσαι blended.
3. Αν σε απασχολεί αν "πάει καλά η συνεδρία"
→ είσαι blended.
4. Αν νιώσεις ευθύνη για την έκβαση
→ είσαι blended.
5. Αν νιώσεις ένταση, κόμπο ή πίεση στο σώμα
→ είσαι blended.
6. Αν κάνεις "leading" ("και αυτό;" "και τι μετά;")
→ είσαι blended.
Αυτά είναι τα πιο καθαρά σημάδια.
⭐ ΑΡΧΗ 4 — Πώς να ΕΠΑΝΕΡΘΕΙΣ σε Self
κατά τη διάρκεια
της συνεδρίας
Αυτό είναι η καρδιά της εκπαίδευσης IFS.
Όχι το μοντέλο — η δεξιότητα.
Υπάρχει ένας τρόπος, και είναι πολύ συγκεκριμένος:
1. Μικρο-παύση 3 δευτερολέπτων
(Ναι, τόσο μικρή.)
Είναι "reset" για το σύστημά σου.
2. Εσωτερική ερώτηση: "Σε ποιο μέρος μιλάω τώρα;"
Δεν ψάχνεις απάντηση.
Απλώς φέρνεις επίγνωση.
Αυτό το "φως" απομακρύνει το part.
Το Self εμφανίζεται ΜΟΝΟ όταν το δεις.
3. Αναπνοή χαμηλά στον θώρακα, όχι διάφραγμα
(Οι protectors αναπνέουν ψηλά.
Το Self αναπνέει χαμηλά.)
4. Επιστροφή σε περιέργεια
Αν δεν νιώσεις περιέργεια,
δεν έχεις Self.
Περιέργεια = μαγνήτης του Self.
**5. Ερώτηση προς τα μέσα:
"Τι χρειάζεται αυτό το μέρος του άλλου τώρα;"**
Όχι "τι χρειάζεται ο άλλος".
Τι χρειάζεται "το μέρος".
Αυτό σε επαναφέρει στον χάρτη.
Όταν επιστρέφει το Self,
νιώθεις:
- ησυχία
- διάκριση
- καθαρότητα
- μη-βιασύνη
- σταθερότητα
- διακριτική ζεστασιά
⭐ Στην δική σου περίπτωση:
(Και εδώ θα είμαι αυστηρός όπως μου ζήτησες.)
Το μέρος σου που ενεργοποιείται πιο συχνά είναι:
το μέρος που θέλει να τα πας καλά
("να είμαι καλός θεραπευτής")
Αυτό έχει δύο κινδύνους:
- Σε βάζει να πηγαίνεις πιο βαθιά πιο γρήγορα από ό,τι επιτρέπει το σύστημα.
→ Πιέζει protectors. - Σου στερεί την καθαρή Self-παρουσία.
→ Το σύστημα του θεραπευόμενου χάνει εμπιστοσύνη. - Μετατρέπει το witnessing σε performance.
→ Ο εξόριστος δεν εμφανίζεται.
Αν το αντιμετωπίσεις αυτό:
η δύναμή σου θα πολλαπλασιαστεί.
⭐ Ερώτηση-κλειδί για εσένα:
(Αυτή είναι η υπαρξιακή ερώτηση που πρέπει να απαντήσεις.)
Τι φοβάται το δικό σου μέρος ότι θα συμβεί
αν δεν είσαι "καλός θεραπευτής";
Θα το δούμε μαζί αν θέλεις.
ΒΗΜΑ 10: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ IFS ΓΙΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΓΟΝΕΑ–ΠΑΙΔΙΟΥ
(Πώς χτίζεις σχέδιο 8–12 συνεδριών με συνεκτική κατεύθυνση)
🔥 ΠΡΩΤΗ ΑΡΧΗ:
Δεν θεραπεύεις άτομα.
Θεραπεύεις "σύστημα".
Το σύστημα μητέρας–παιδιού λειτουργεί ως ενιαίο πεδίο.
Τα protectors τους είναι συγχρονισμένα, όχι ανεξάρτητα.
Παράδειγμα στην Κατερίνα & Ελένη:
- Η μητέρα έχει protector → αποφυγή
- Η κόρη έχει protector → στρατιώτης
- Το ένα τροφοδοτεί το άλλο
- Και τα δύο προστατεύουν το ίδιο υπόγειο:
τον φόβο της κατάρρευσης
Άρα η θεραπεία πρέπει:
- να αποσυμπλέξει,
- να σταθεροποιήσει,
- να μετατοπίσει όλο το σύστημα.
Αυτό δεν γίνεται σε μία συνεδρία.
Χρειάζεται στρατηγική.
⭐ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΦΑΣΗΣ 1 — ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΣΗ & ΨΥΧΟΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
(Συνεδρίες 1–2)
Στόχος:
✔️ unblending protectors
✔️ ορισμός ρόλων
✔️ εξήγηση δυναμικής "αποφυγή–στρατιώτης"
✔️ δημιουργία κοινής γλώσσας
✔️ χτίσιμο θεραπευτικού πλαισίου
✔️ ενσώματη παρατήρηση βασικού φόβου
IFS εστίαση:
- αναγνώριση protectors της μητέρας
- unblending
- softening
- αναγνώριση προστατευτικής πρόθεσης
- μικρή πρόσβαση στον φόβο
Αποτέλεσμα:
το σύστημα αρχίζει να "μαλακώνει".
⭐ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΦΑΣΗΣ 2 — ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ
(Συνεδρίες 2–3)
Εδώ αρχίζει η βαθιά δουλειά με τη μητέρα.
Στόχος:
✔️ να επιτρέψει ευαλωτότητα
✔️ να νιώσει το "αν με αγγίξει, θα λυγίσω"
✔️ να πλησιάσει τον εξόριστο φόβο της
✔️ να υπάρξει Self→Protector σχέση
IFS εστίαση:
- protector (avoidance)
- φόβος: "αν δω τον πόνο, θα καταρρεύσω"
- witnessing μικρών δόσεων
- άνοιγμα 2–5% κάθε φορά
Αποτέλεσμα:
ο protector της μητέρας χαλαρώνει.
Αυτό απελευθερώνει το σύστημα της κόρης.
⭐ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΦΑΣΗΣ 3 — ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟ ΠΑΙΔΙ
(Συνεδρία 3)
Η κόρη έχει "στρατιώτη" → part υψηλής λειτουργικότητας.
Δεν θα εκφράσει εύκολα φόβο.
Στόχος:
✔️ ασφαλής χώρος
✔️ αναγνώριση μοναξιάς
✔️ unblending με τον "στρατιώτη"
✔️ μικρή επαφή με ευάλωτο κομμάτι
✔️ εμπειρία ότι εδώ δεν χρειάζεται να είναι δυνατή
IFS εστίαση:
- protector που κρατά δυνατή
- φόβος: "αν φοβηθώ, η μαμά δεν θα αντέξει"
- relationship play
- Self-to-part relating
⭐ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΦΑΣΗΣ 4 — ΔΥΑΔΙΚΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
(Συνεδρία 4)
Εδώ γίνεται η πραγματική "αποσύμπλεξη".
Δεν κάνεις βαθιά δουλειά με parts.
Κάνεις γέφυρα συναισθήματος.
Στόχος:
✔️ μικρός διάλογος όπου προστατευτές είναι παρόντες αλλά όχι οδηγούν
✔️ η μητέρα να εκφράσει ένα μικρό κομμάτι δυσκολίας
✔️ η κόρη να δει ότι η μαμά μπορεί να είναι άνθρωπος χωρίς να καταρρεύσει
✔️ ο θεραπευτής κρατά boundary (όχι λύσεις)
IFS εστίαση:
- Self της μητέρας μιλά
- protector της κόρης παρατηρεί
- δεν πάμε σε εξόριστους
- χτίζεται η νευρική "γέφυρα ασφάλειας"
Αυτό είναι πολύ θεραπευτικό.
⭐ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΦΑΣΗΣ 5 — ΝΕΑ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΡΟΛΩΝ
(Συνεδρία 5)
Αυτή είναι η πιο πρακτική φάση.
Στόχος:
✔️ να αλλάξει το μοτίβο στη ζωή
✔️ να δουν πότε ενεργοποιείται ο στρατιώτης
✔️ να δει η μητέρα πότε "διαλύεται" ή "αποφεύγει"
✔️ να μπει μικρή δόση αυτοπαρατήρησης στο σπίτι
✔️ να μπουν μικρο-τελετουργίες "σύνδεσης"
Παραδείγματα:
- 3 λεπτά αγκαλιά πριν τον ύπνο
- μια φράση συναισθηματικής αλήθειας
- η μητέρα να ονοματίζει ένα συναίσθημα
- η κόρη να ονοματίζει μια ανάγκη
- εβδομαδιαίο "check-in συναισθήματος"
IFS εστίαση:
tracking protectors in real life.
⭐ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΦΑΣΗΣ 6 — ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ
(Συνεδρία 6)
Η φάση αυτή σταθεροποιεί το σύστημα.
Στόχος:
✔️ ανασκόπηση αλλαγών
✔️ ενοποίηση Self-to-Part σχέσεων
✔️ ενίσχυση δεσμού
✔️ σταθεροποίηση καθημερινών πρακτικών
✔️ δημιουργία πλαισίου για μελλοντική εργασία αν χρειαστεί
Εδώ μπορείς να κάνεις
μικρά "micro-unburdenings"
αν έχεις δει άδεια protectors.
⭐ Ο ΧΑΡΤΗΣ 6 ΦΑΣΕΩΝ — ΟΛΟΚΛΗΡΟΣ, ΚΑΘΑΡΟΣ
Φάση 1 – Σταθεροποίηση
Protectors, ψυχοεκπαίδευση, ρόλοι.
Φάση 2 – Μητέρα: φόβος & ευαλωτότητα
Πλησίασμα του πυρήνα, όχι ακόμα unburdening.
Φάση 3 – Κόρη: μοναξιά & στρατιώτης
Ξεχωριστή θεραπευτική σχέση.
Φάση 4 – Μαζί: συναισθηματική γέφυρα
Μικρή, ασφαλής επαφή.
Φάση 5 – Νέοι ρόλοι
Ρύθμιση στο σπίτι, micro-practices.
Φάση 6 – Ενοποίηση
Σταθεροποίηση του νέου συστήματος.
⭐ Η ΚΡΙΣΙΜΗ ΕΡΩΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗ
**Ποια parts σου είναι πιο πιθανό να μπουν στο δωμάτιο
όταν δουλεύεις με γονείς που ζουν φόβο για το παιδί τους;**
Γιατί αυτά τα μέρη σου θα καθορίσουν:
- πόσο βαθιά θα πας
- πόσο χώρο θα κρατήσεις
- πόσο Self θα έχεις
- πόσο αργά ή γρήγορα θα κινείσαι
- πόσο θα επιτρέψεις σε protectors να σε εμπιστευτούν
✅ ΠΡΟΤΑΣΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΠΛΑΝΟΥ 5 ΣΥΝΕΔΡΙΩΝ
(Μητέρα: Κατερίνα / Παιδί: Ελένη — Διάγνωση σκληροδέρματος & πιθανή σπάνια πάθηση)
Στόχος του πλάνου
Να ενισχυθεί η ψυχοσυναισθηματική σταθερότητα του συστήματος μητέρας–κόρης, να μειωθούν οι αμυντικές στρατηγικές («αποφυγή» στη μητέρα, «στρατιώτης» στο παιδί) και να βελτιωθεί η ποιότητα συναισθηματικής σύνδεσης μέσα στην οικογένεια.
Συνεδρία 1 — Σταθεροποίηση & Ψυχοεκπαίδευση
Εστίαση:
• Κατανόηση της δυναμικής "αποφυγή–στρατιώτης".
• Ορισμός ρόλων στο σύστημα.
• Ήπια ψυχοεκπαίδευση για το πώς η συναισθηματική αποφυγή επιβαρύνει το παιδί.
• Οριοθέτηση του θεραπευτικού πλαισίου.
———-
Συνεδρία 2 — Εργασία με τη μητέρα (ατομικά)
Εστίαση:
• Αναγνώριση του μοτίβου "αγνοώ για να λειτουργώ".
• Διερεύνηση φόβου και ευαλωτότητας.
• Ήπια ενσώματη παρατήρηση για ρύθμιση.
Στόχος:
Μικρή μετατόπιση: η μητέρα να επιτρέψει έστω 1–2% παραπάνω επαφή με τη δυσκολία της.
——-
Συνεδρία 3 — Εργασία με το παιδί (ατομικά)
Εστίαση:
• Δημιουργία ασφαλούς χώρου.
• Αναγνώριση της μοναξιάς και της πίεσης να είναι "δυνατή".
• Παιγνιώδης προσέγγιση για έκφραση συναισθημάτων.
Στόχος:
Να βιώσει ότι στο θεραπευτικό πλαίσιο δεν χρειάζεται να κρατά ρόλο "στρατιώτη".
———-
Συνεδρία 4 — Μητέρα & κόρη μαζί: Γέφυρα συναισθήματος
Εστίαση:
• Μικρή κοινή συναισθηματική στιγμή.
• Η μητέρα εκφράζει ένα μικρό επίπεδο δυσκολίας.
• Η κόρη λέει τι νιώθει όταν η μαμά επιτρέπει ευαλωτότητα.
• Χωρίς λύσεις – μόνο αναγνώριση.
Στόχος:
Να δουν ότι μπορούν να μιλήσουν χωρίς να καταρρέει κανείς.
——-
Συνεδρία 5 — Νέα συμφωνία ρόλων & ενοποίηση
Εστίαση:
• Η μητέρα να αναγνωρίζει πότε μπαίνει σε υπερ-λειτουργία.
• Η Ελένη να αναγνωρίζει πότε γίνεται "στρατιώτης".
• Μικρές πρακτικές συναισθηματικής σύνδεσης στο σπίτι.
Στόχος:
Σταθεροποίηση των αλλαγών και διαμόρφωση ασφαλούς οικογενειακού βιώματος.
✅ ΠΡΟΤΑΣΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΠΛΑΝΟΥ 12 ΣΥΝΕΔΡΙΩΝ
(Για πιο ολοκληρωμένη και σταθερή παρέμβαση)
Το 12-συνεδριακό πρωτόκολλο ακολουθεί την κλινική λογική του IFS και της συστημικής εργασίας με οικογένειες, επιτρέποντας πιο σταδιακή, βαθιά και ασφαλή επεξεργασία.
> Φάση 1 — Σταθεροποίηση & Χτίσιμο βάσης (Συνεδρίες 1–3)
Συνεδρία 1
• Ψυχοεκπαίδευση για τα πρότυπα αποφυγής και υπερ-λειτουργίας.
• Χαρτογράφηση ρόλων.
• Οριοθέτηση πλαισίου και στόχων.
———-
Συνεδρία 2 — Μητέρα ατομικά
• Αναγνώριση protectors ("αποφυγή", "λειτουργικότητα").
• Ήπια επαφή με φόβο και ευαλωτότητα.
• Σταθεροποίηση.
———
Συνεδρία 3 — Κόρη ατομικά
• Αναγνώριση της εσωτερικής πίεσης για "δύναμη".
• Εξέταση μοναξιάς και ανάγκης για ασφάλεια.
• Παιγνιώδης συναισθηματική έκφραση.
>> Φάση 2 — Εμβάθυνση σε κάθε μέλος (Συνεδρίες 4–7)
——-
Συνεδρία 4 — Μητέρα
• Διερεύνηση φόβου απώλειας / αδυναμίας.
• Καθρέφτισμα και αποφόρτιση.
Συνεδρία 5 — Κόρη
• Εργασία με κοινωνικές πιέσεις, μοναξιά, σύγκριση.
• Ασφαλής έκφραση ανάγκης για υποστήριξη.
———-
Συνεδρία 6 — Μητέρα
• Ενίσχυση ικανότητας συναισθηματικής παρουσίας.
• Αναγνώριση μικρών στιγμών αποσύνδεσης στο σπίτι.
———
Συνεδρία 7 — Κόρη
• Αναγνώριση ορίων.
• Ενίσχυση αίσθησης δικαιώματος για ανάγκες.
>>> Φάση 3 — Επανασύνδεση & κοινή εργασία (Συνεδρίες 8–10)
Συνεδρία 8 — Μητέρα & Κόρη
• Μικρή ασφαλής συναισθηματική αλληλεπίδραση.
• Αναγνώριση φόβου/ανάγκης και από τις δύο πλευρές.
——
Συνεδρία 9 — Μητέρα & Κόρη
• Ενίσχυση της ικανότητας της μητέρας να αντέχει την ευαλωτότητα του παιδιού.
• Ενίσχυση της κόρης να εκφράζει ανάγκη χωρίς ρόλο "στρατιώτη".
——-
Συνεδρία 10 — Μητέρα & Κόρη
• Εισαγωγή μικρών πρακτικών σύνδεσης στο σπίτι (3λεπτη στιγμή, φράση αναγνώρισης, σήμα ανάγκης).
>>>> Φάση 4 — Ενοποίηση και Στρατηγική (Συνεδρίες 11–12)
Συνεδρία 11
• Ανασκόπηση προόδου.
• Ενίσχυση νέων ρόλων.
• Σταθεροποίηση πρακτικών.
———
Συνεδρία 12
• Ολοκλήρωση κύκλου.
• Αξιολόγηση θεραπευτικών στόχων.
• Συστάσεις για μελλοντική παρακολούθηση ή συνέχιση.
🔍 ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΠΟΥ ΔΙΑΠΕΡΝΟΥΝ ΟΛΟ ΤΟ ΠΛΑΝΟ
- Σταθεροποίηση protectors πριν από οποιαδήποτε εμβάθυνση.
- Ενίσχυση Self-ενέργειας και στις δύο πλευρές.
- Μικρές δόσεις ευαλωτότητας, όχι κατακλυσμός.
- Σταδιακή επαφή με ανάγκες, φόβο και μοναξιά.
- Χτίσιμο ασφαλούς δεσμού μητέρας–κόρης.
- Ενσωμάτωση μικρών πρακτικών στο σπίτι.
- Σταδιακή αποσυμπλοκή ρόλων ("αποφυγή–στρατιώτης").